مطالعه تطبیقی وقف در حقوق ایران و تراست در نظام حقوقی انگلیس16 صفحهword - دانلود انواع تحقیق مقاله پروژه
مطالعه تطبیقی وقف در حقوق ایران و تراست در نظام حقوقی انگلیس16 صفحهword
مطالعه تطبیقی وقف در حقوق ایران و تراست در نظام حقوقی انگلیس16 صفحهword

مطالعه تطبيقي وقف در حقوق ايران و تراست در نظام حقوقي انگليس-16 صفحهword

مشخصات فایلعنوان:مطالعه تطبيقي وقف در حقوق ايران و تراست در نظام حقوقي انگليسقالب بندی:wordتعداد صفحات:16  محتویاتچکيدهمقدمهبخش اول- تراست در نظام حقوقي انگليستاريخچه پيدايش تراست در حقوق کامن‌لاتعريف تراستشرايط ايجاد تراستاموال موضوع تراستموارد کاربرد و استفاده تراستانواع تراستتراست خصوصي. تراست تأسيس شده‌ي کامل و تراست ناقصتراست ضمني- تراست عمومي يا خيريهتراست بر اساس مقررات قانوني، خيريه و عام‌المنفعه باشد- تفاوت‌هاي ميان تراست عمومي و خصوصي- تراستيوظايف تراستيتاريخچه و چگونگي پيدايشماهيت وقف و تراستشخصيت حقوقي وقفاز بين رفتن صلاحيت انتفاع مورد نظر و تعذر در صرف منافعقبض شرط صحت عقد وقف اداره وقف و تراستنتيجهمنابع  چکيدهاين نوشته به بررسي تطبيقي دو نهاد وقف و تراست اختصاص يافته است و به بررسي تحليلي پاره‌اي از جنبه‌هاي حقوقي اين دو مي‌پردازد. تراست و وقف که به دو سيستم حقوقي کاملاً متفاوت تعلق دارند، بي‌شک داراي خاستگاه متفاوت و تفاوتهاي بسياري در قواعد حقوقي مرتبط مي‌باشند. در کنار اين از جهات مشابه متعددي برخوردار بوده که مطالعه تطبيقي اين دو را توجيه مي‌نمايد. در اين مقاله ابتدا به بررسي تراست پرداخته‌ايم تا آشنايي اوليه نسبت به اين نهاد بيگانه حاصل آيد و زمينه‌اي باشد براي تطبيق آن با نهاد وقف در اين مبحث تعريف تراست، شرايط اساسي وقوع آن، موارد کاربرد، انواع آن، عناصر تشکيل‌دهنده آن و ساير موضوعات مرتبط را مورد مطالعه قرار داده‌ايم. در بخش دوم با استفاده از دستمايه حاصل از بخش نخستين به تحليل پاره‌اي جهات مشابه و متفاوت تراست و وقف پرداخته‌ايم و ضمن آن بر حسب مورد نقاط ضعف و قوت هر يک از اين دو نهاد را به منظور بهره‌مند شدن از فوايد يک مطالعه تطبيقي بر شمرده‌ايم. داراي وصف انحصاري خيريه بودن، دايمي بودن و سازمان و شخصيت حقوقي مستقل داشتن، از ويژگيها و امتيازات نهاد اسلامي و حقوقي وقف بوده که عوامل عمده تمايز بخش وقف از تراست مي‌باشد. از طرف ديگر امتيازاتي مانند دايره شمول وسيع‌تر اموال موضوع تراست، اختيارات وسيع‌تر تراستي (امين) نسبت به متولي وقف، امکان سرمايه‌گذاري مال موضوع تراست در امور اقتصادي سودآفرين، که منافع ذينفعان تراست و اغراض خيريه مورد نظر ايجادکننده تراست و نيز منافع اقتصادي کشور را بهتر تأمين مي‌نمايد، از امتيازات نهاد تراست بوده که نهاد وقف فاقد آن مي‌باشد. فراهم نمودن چنين امتيازات مهمي براي نهاد وقف از طريق توجه به مقتضيات زمان در مباني نظري فقهي و حقوقي وقف و تجديد نظر در قوانين مربوطه امري است که به نظر نه تنها مخالف با موازين حاکم بر قواعد فقهي و حقوقي وقف نيست بلکه به توسعه و پويايي اين نهاد متعالي خواهد انجاميد.مقدمهوقف به عنوان يکي از نهادهاي پيشرفته در حقوق اسلامي است که از نشانه‌هاي پيشقراول بودن دين مبين اسلام در توجه به جنبه‌هاي انساني و احسان به هم نوع و جامعه بشري مي‌باشد. اين تأسيس حقوقي بي‌شک در طول تاريخ نقش اساسي و مهمي در جنبه‌هاي انساني نيکوکارانه و بسط و توسعه خدمات اجتماعي در زمينه‌هاي گوناگون و متعدد ايفا نموده است. مطالعه وقفنامه‌هاي باقيمانده از ادوار گذشته نشانگر اين معناست که چگونه خير خواهان به جنبه‌هاي ظريف مختلف زندگي اجتماعي توجه داشته و درصدد بودند تا با استفاده از نهاد متعالي وقف در جهت تأمين شرايط مناسب زندگي اجتماعي ياري رسانند[1]. وقف در مسير تحولات و تطورات گوناگون تاريخي و پيدايش پديده‌هاي جديد نظير مالکيت معنوي، اقتصاد پوياي مبتني بر سرمايه‌گذاري و گردش اموال در چرخه اقتصادي و مسائلي از اين دست اقتضا مي‌نمايد مورد بازنگري قرار گرفته بدون اينکه به مباني اساسي و محتوايي آن لطمه‌اي وارد آيد و تلاشي براي ارتقاء بخشيدن آن در بستر شرايط جديد باشد. يکي از روشهاي علمي پذيرفته شده در دايره علوم ارزشي نظير حقوق، مطالعات تطبيقي مي‌باشد. امري که فقه اسلامي با آن بيگانه نيست؛ فقهاي اسلامي در تلاش علمي خويش معمولاً نظرات گوناگون ساير علما و عقايد ساير مذاهب اسلامي را طرح و مورد نقد قرار مي‌دادند و در پايان با روشي تحليلي و استدلالي به گزينش بهترين‌ها دست مي‌يازيدند. البته اين تلاش تنها محدود به نظريات فقهي اسلامي بوده است و از آنجا که فقها درصدد يافتن حکم شرعي بوده‌اند خود را بي‌نياز از ملاحظه نظريات حقوقي خارج از محدوده فقه و ملاحظه حقوق خارجي مي‌دانستند. اما دلايلي وجود دارد که مطالعه حقوق خارجي و مقايسه آن با نهادهاي فقهي و حقوقي اسلامي را توجيه مي‌نمايد. تفصيل اين دلايل و فوايد مطالعه تطبيقي خارج از حوصله اين نوشته است و در کتابهاي مربوطه آمده است.[2] اينجا فقط به ذکر اين نکته به طور سربسته بسنده مي‌کنيم که بسياري از قواعد موجود در قواعد مذهبي از قواعد شکلي محسوب مي‌شوند که در برخي موارد ضروري تغيير با تأمل و سنجيده آنها لطمه‌اي به اساس و مباني قواعد شرعي وارد نمي‌سازد و به عبارت ديگر حلالي را حرام يا حرامي را حلال نمي‌کند. خصوصاً اگر اين مطلب نيز مورد توجه قرار گيرد که بسياري از تأسيسات حقوق اسلامي امضايي بوده‌اند. حقوق و نهادهاي حقوقي نيز اگر بخواهند نقش ايجاد نظم در اجتماع را به خوبي ايفا نمايند بايد خود را با تحولات زمان و مقتضيات عصر جديد به نحوي اصولي هماهنگ نمايند. اين به معناي پشت پا زدن به اصول گذشته نيست. آشتي دادن اصول اساسي ريشه‌دار فقهي و حقوقي با نيازهاي جديد براي فراهم آوردن قواعد پويا و مؤثر، در صحنه زندگي اجتماعي مدرن، اساس بازنگري قواعد حقوقي و فقهي سنتي گذشته را تشکيل مي‌دهد.  وقف چيست و از چه سابقه و جايگاهي برخوردار بوده و داراي چه شرايط و مقرراتي در فقه اسلامي و حقوق ايران مي‌باشد؟ پاسخ به اين سؤال از نگاه يک مطالعه تطبيقي تصوير تحليلي و بهتري از اين تأسيس حقوقي فراهم مي‌آورد. از اين نقطه نظر بهتر مي‌توان به ارزيابي ماهيت و شرايط وقف پرداخت و نقاط قوت آن را برجسته ساخت و نيز شرايط بهتري براي ارتقاء اين تأسيس حقوقي چه به لحاظ قواعد حقوقي و چه به لحاظ عملي فراهم آورد. در اين مقاله که به مطالعه تطبيقي وقف و تراست در حقوق انگليس اختصاص دارد ابتدا تراست در حقوق انگليس را مورد بررسي قرار مي‌دهيم و سپس در بخش دوم به مقايسه تحليلي اين دو نهاد خواهيم پرداخت. بررسي تمام جنبه‌هاي وقف و تراست و مقايسه بين آنها بسيار گسترده بوده و خود نيازمند تأليف کتابي مستقل در اين زمينه مي‌باشد. از اينرو ما در اين نوشته به پاره‌اي از جنبه‌هايي که به نظر مهم‌تر بوده پرداخته‌ايم تا زمينه‌اي براي مطالعات تفصيلي بيشتر و دامنه دارتر در اين زمينه باشد. 1- بخش اول- تراست در نظام حقوقي انگليستراست به عنوان يک تأسيس حقوقي ويژه‌ي نظام حقوق کامن‌لا از خصوصيات متعدد و پيچيده‌اي برخوردار است. پرداختن به تمام جنبه‌هاي تراست از حوصله اين مقال خارج است لذا در اين بخش به توضيح مواردي مي‌پردازيم که مبناي بحث تطبيقي ما در بخش دوم خواهد بود. 1-1- تاريخچه پيدايش تراست در حقوق کامن‌لاتراست به عنوان يکي از مهمترين ويژگي‌هاي تمايز بخش سيستم حقوقي کامن‌لا بر اثر يک ضرورت اجتماعي پديدار شد. تراست توسط حقوقدانان قرون وسطي به منظور فائق آمدن بر شدت و سخت‌گيري قواعد حقوق کامن‌لا که باعث مي‌گرديد که يک ملک را نتوان به موجب وصيت به کسي پس از مرگ واگذار نمود و نيز سختي تکاليف مالي فئودالي که بر مستأجرين تحميل مي‌شد به وجود آمد.[3]تراست در انگليس در طول قرون 12 و 13 ميلادي گسترش يافت. در آن زمان مالكيت زمين در انگليس مبتني بر سيستم فئودالي بود. در زمان جنگهاي صليبي، زماني كه مالك يك زمين قصد ترك انگليس را به منظور شركت در جنگهاي صليبي داشت نيازمند فردي بود تا در غياب او اداره اموالش را بر عهده بگيرد و مطالبات و بدهي‌هاي فئودالي را دريافت و پرداخت نمايد. براي دستيابي به اين منظور او مالكيت زمينش را به يكي از دوستان خود منتقل مي‌نمود با اين قرار كه پس از بازگشت وي از جنگ مالكيت به او بازگشته و منتقل شود. اما در عمل جنگجويان جنگهاي صليبي در وقت بازگشت از جنگ، با انكار مالكان قانوني (افرادي كه مالكيت را در غياب خود به آن‌ها واگذار كرده بودند) روبرو مي‌شدند و آنها از برگرداندن اموال امتناع مي‌كردند.حقوق انگليس دعاوي جنگجويان جنگهاي صليبي (مالكان اوليه) را به رسميت نمي‌شناخت. دادگاه‌ها نيز عقيده داشتند كه ملك به تراستي (يعني فردي كه مالكيت به او منتقل شده بود تا در غياب مالك اصلي عهده دار امور مربوط به ملك باشد) تعلق داشت و او هيچ گونه تعهدي مبني بر برگرداندن ملك به مالك اوليه و اصلي آن نداشت. جنگجويان رزمندگان جنگهاي صليبي كه مالكان اوليه و اصلي بودند حق هيچ گونه دعوا‌ي قانوني را نداشتند. رزمندگان مغبون و غمگين به ناچار نزد پادشاه عرض حال برده و دادخواهي مي‌كردند كه پادشاه نيز موضوع را به مهردار سلطنتي[4] ارجاع مي‌داد. مهردار سلطنتي اختيار داشت كه براساس عدل و انصاف اقدام نمايد و او اختيار داشت در مورد موضوع پرونده بر طبق وجدان تصميم‌گيري كند. در اين زمان بود كه اصول انصاف[5] شكل گرفت و متولد شد. (داويد، 1375، ص؟؟؟) مهردار سلطنتي اين مطلب را غير عادلانه مي‌دانست كه مالك قانوني بتواند ادعاهاي رزمنده صليبي (يعني مالك حقيقي و اوليه) را مورد انكار قرار دهد. بنابراين او طرفدار اين نظر بود كه مالكيت از سوي مالك قانوني بايد به مالك حقيقي و اوليه (رزمنده جنگ صليبي) اعاده شود. با گذشت زمان اين مشهور شد كه دادگاه مهردار سلطنتي[6] (دادگاه چنسري) به طور مداوم دعواي بازگرداندن مالكيت به مالك اوليه را به رسميت خواهد شناخت و مورد حكم قرار مي‌دهد. بنابراين پس از آن مالك قانوني، مالكيت زمين را به منظور منفعت مالك اصلي در اختيار مي‌گرفت و متعهد مجبور بود تا مالكيت را هر زمان كه مالك اصلي تقاضا نمايد به او برگرداند. شخص مالك اصلي يعني رزمنده جنگ‌هاي صليبي ذينفع ناميده مي‌شد و دوست او يعني مالك قانوني در غياب او تراستي (امين) نام گرفت. ابتدا اصطلاح «انتفاع» مورد ابداع و استفاده قرار گرفت و با گذشت زمان اصطلاح تراست به جاي آن به كار رفت. به تدريج استفاده از تراست مطلوب و رايج گرديد و به عنوان يکي از مهمترين ويژگي‌هاي سيستم حقوقي کامن‌لا قلمداد شد.[7] 2-1- تعريف تراستتراست به عنوان يک نهاد حقوقي تاريخي بر آمده از قواعد انصاف[8] در حقوق انگليس به معناي يک رابطه حقوقي مي‌باشد و در موردي صادق است که فردي (ايجاد کننده تراست) مالکيت مالي، اعم از منقول و غير منقول، را به فرد يا افرادي که تراستي يا امين ناميده مي‌شوند انتقال داده تا آن مال را براي استفاده اشخاص ديگر، که ذينفع يا مستحق ناميده مي‌شوند، يا به منظور استفاده در موارد مجاز قانوني مشخص نگهداري نمايد. در اين صورت مالکيت به تراستي يا امين منتقل شده است، اما منافع حقيقي مال به تراستي واگذار نشده است، بلکه منافع متعلق به ساير اشخاص ذينفع يا براي مصرف در مقاصد عام‌المنفعه و خيريه مي‌باشد. با توجه به تعريف، به اعطا کننده مال موضوع تراست «ايجاد کننده تراست»[9] ((Settelor به شخصي که به موجب تراست مالکيت مال به او واگذار مي‌شود تا مال را به امانت براي استفاده ذينفعان نگهداري نمايد تراستي[10] گفته مي‌شود. به اشخاصي که استفاده از منافع مال به آنها تعلق يافته است ذينفع يا مستحق[11] اطلاق مي‌گردد.[12] بيان ماهيت تراست براي حقوقدان نظام رومي- ژرمني آسان نمي‌باشد، زيرا در حقوق رومانيستي حق مالکيت حقي است مطلق و مجموعه‌اي است از حق استعمال، حق استثمار و حق اعراض و اخراج از مالکيت. در اين تعريف کسي که مالک است از همه مجموعه حقوق برخوردار است در حاليکه تراستي در حقوق انگليس تنها حق اداره‌ي مال و انتقال آن را دارد و از حق استعمال و حق استثمار و حق اعراض از مال برخوردار نيست.[13] اين يک مفهوم ناقص از مالکيت است که ذهن حقوقدان نظام رومي ـ ژرمني با آن بيگانه است. تجزيه مالکيت به نحوي که در تراست وجود دارد از انواع مجاز و شناخته شده‌ي تجزيه مالکيت در نظام رومانيستي نمي‌باشد. اما چنانچه در مباحث بعدي سخن خواهيم گفت اين مشکل در وقف وجود نخواهد داشت وقف يک مجموعه مستقل اموال و داراي شخيت حقوقي مستقل است و متولي وقف تنها وظيفه اداره مال موقوفه را دارد بدون اينکه مالک مال موقوفه باشد. اين ويژگي خاص و نامأنوسِ تراست را بايد در ريشه تاريخي و عوامل پيدايش آن جستجو نمود که در مبحث فوق در تاريخچه تراست به آن اشاره نموديم.[1] به عنوان مثال ر.ک. -کاتوزیان، ناصر، عقود معین، ج 3، نشر یلدا، چاپ دوم، تهران، 1373، ص119.[2] برای فواید حقوق تطبیقی رجوع کنید به کتاب Zweigert K. & Kotz H., An Introduction to Comparative Law، pp 1-31.[3] Law Made Simple, Barker, David and Padfield, Colin, 11th ed., Elsevier, Great Britain, 2002. p. 232.[4] .Lord Chancellor[5] Equity . قاعده انصاف در حقوق انگلیس به عنوان یک منبع تکمیلی برای تعدیل قواعد اولیه نظام حقوقی کامن‌لا از ویژگی‌های بارز این سیستم محسوب می‌شود. برای آشنایی با قاعده انصاف رجوع کنید به: Smith, Bailey & Gunn on the Modern English Legal System, pp.3- 6.[6] .Chancery Court[7] Trust Law, at: http://en.wikipedia.org/wiki/Trust_(property)[8] همانطور که در پیدایش تاریخی تراست آمد تراست یکی از قواعد ویژه انصاف است و مثال بارزی است در مورد چگونگی شکل گیری انصاف در حقوق انگلیس. در واقع تراست مهمترین نهاد حقوقی است که بر اثر پیدایش قاعده انصاف در نظام حقوقی انگلیس به وجود آمد و گسترش یافت. برای توضیح بیشتر مراجعه کنید به:Zweigert K. & Kotz H., An Introduction to Comparative Law, 3rd. ed. Clarendon Press, Oxford, 1998, pp.188, 189. Settelor . این کلمه بعضاً به مصالح ترجمه می‌شود که این ترجمه تحت اللفظی و لغوی است که گویای معنای واقعی آن در حقوق انگلیس نمی‌باشد. بهترین معادلی که می‌توان برای آن قرارداد «ایجاد کننده تراست می‌باشد». از Settlor به Grantor و Creater نیز تعبیر شده است.Trustee. معادل امین برای این اصطلاح نیز کاملاً گویا و مناسب نمی‌باشد زیرا نقش تراستی در نهاد تراست بیش از یک امین صرف می‌باشد. بنابراین ما ترجیح می‌دهیم از لفظ تراستی استفاده کنیم تا منعکس کننده مفهوم واقعی این اصطلاح در حقوق انگلیس باشد.[11] . Beneficiary[12] در تعریف تراست و ویژگیهای آن مراجعه کنید:Law Made Simple, Barker, David and Padfield, Colin, 11th ed., Elsevier, Great Britain, 2002, pp.223, 224, Garner, A. Bryan, Black's Law Dictionary, West Publishing Co. 1999, pp. 1513, 1514, Martin, Elizabeth A., Oxford Dictionary of Law, forth Ed., Oxford, Oxford University Press,1997, pp. 476, 477.[13] ر. ک. داوید، رنه، نظامهای بزگ حقوقی معاصر، ترجمه صفایی، دکتر حسین و دیگران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ سوم 1375، صص‌345- 348. ...

مطالعه تطبيقي وقف در حقوق ايران و تراست در نظام حقوقي انگليس-16 صفحهword

مشخصات فایل

عنوان:مطالعه تطبيقي وقف در حقوق ايران و تراست در نظام حقوقي انگليس

قالب بندی:word

تعداد صفحات:16

 

 

محتویات

چکيده

مقدمه

بخش اول- تراست در نظام حقوقي انگليس

تاريخچه پيدايش تراست در حقوق کامن‌لا

تعريف تراست

شرايط ايجاد تراست

اموال موضوع تراست

موارد کاربرد و استفاده تراست

انواع تراست

تراست خصوصي

. تراست تأسيس شده‌ي کامل و تراست ناقص

تراست ضمني

- تراست عمومي يا خيريه

تراست بر اساس مقررات قانوني، خيريه و عام‌المنفعه باشد

- تفاوت‌هاي ميان تراست عمومي و خصوصي

- تراستي

وظايف تراستي

تاريخچه و چگونگي پيدايش

ماهيت وقف و تراست

شخصيت حقوقي وقف

از بين رفتن صلاحيت انتفاع مورد نظر و تعذر در صرف منافع

قبض شرط صحت عقد وقف

 اداره وقف و تراست

نتيجه

منابع

 

 

چکيده

اين نوشته به بررسي تطبيقي دو نهاد وقف و تراست اختصاص يافته است و به بررسي تحليلي پاره‌اي از جنبه‌هاي حقوقي اين دو مي‌پردازد. تراست و وقف که به دو سيستم حقوقي کاملاً متفاوت تعلق دارند، بي‌شک داراي خاستگاه متفاوت و تفاوتهاي بسياري در قواعد حقوقي مرتبط مي‌باشند. در کنار اين از جهات مشابه متعددي برخوردار بوده که مطالعه تطبيقي اين دو را توجيه مي‌نمايد. در اين مقاله ابتدا به بررسي تراست پرداخته‌ايم تا آشنايي اوليه نسبت به اين نهاد بيگانه حاصل آيد و زمينه‌اي باشد براي تطبيق آن با نهاد وقف در اين مبحث تعريف تراست، شرايط اساسي وقوع آن، موارد کاربرد، انواع آن، عناصر تشکيل‌دهنده آن و ساير موضوعات مرتبط را مورد مطالعه قرار داده‌ايم. در بخش دوم با استفاده از دستمايه حاصل از بخش نخستين به تحليل پاره‌اي جهات مشابه و متفاوت تراست و وقف پرداخته‌ايم و ضمن آن بر حسب مورد نقاط ضعف و قوت هر يک از اين دو نهاد را به منظور بهره‌مند شدن از فوايد يک مطالعه تطبيقي بر شمرده‌ايم. داراي وصف انحصاري خيريه بودن، دايمي بودن و سازمان و شخصيت حقوقي مستقل داشتن، از ويژگيها و امتيازات نهاد اسلامي و حقوقي وقف بوده که عوامل عمده تمايز بخش وقف از تراست مي‌باشد. از طرف ديگر امتيازاتي مانند دايره شمول وسيع‌تر اموال موضوع تراست، اختيارات وسيع‌تر تراستي (امين) نسبت به متولي وقف، امکان سرمايه‌گذاري مال موضوع تراست در امور اقتصادي سودآفرين، که منافع ذينفعان تراست و اغراض خيريه مورد نظر ايجادکننده تراست و نيز منافع اقتصادي کشور را بهتر تأمين مي‌نمايد، از امتيازات نهاد تراست بوده که نهاد وقف فاقد آن مي‌باشد. فراهم نمودن چنين امتيازات مهمي براي نهاد وقف از طريق توجه به مقتضيات زمان در مباني نظري فقهي و حقوقي وقف و تجديد نظر در قوانين مربوطه امري است که به نظر نه تنها مخالف با موازين حاکم بر قواعد فقهي و حقوقي وقف نيست بلکه به توسعه و پويايي اين نهاد متعالي خواهد انجاميد.

مقدمه

وقف به عنوان يکي از نهادهاي پيشرفته در حقوق اسلامي است که از نشانه‌هاي پيشقراول بودن دين مبين اسلام در توجه به جنبه‌هاي انساني و احسان به هم نوع و جامعه بشري مي‌باشد. اين تأسيس حقوقي بي‌شک در طول تاريخ نقش اساسي و مهمي در جنبه‌هاي انساني نيکوکارانه و بسط و توسعه خدمات اجتماعي در زمينه‌هاي گوناگون و متعدد ايفا نموده است. مطالعه وقفنامه‌هاي باقيمانده از ادوار گذشته نشانگر اين معناست که چگونه خير خواهان به جنبه‌هاي ظريف مختلف زندگي اجتماعي توجه داشته و درصدد بودند تا با استفاده از نهاد متعالي وقف در جهت تأمين شرايط مناسب زندگي اجتماعي ياري رسانند[1]. وقف در مسير تحولات و تطورات گوناگون تاريخي و پيدايش پديده‌هاي جديد نظير مالکيت معنوي، اقتصاد پوياي مبتني بر سرمايه‌گذاري و گردش اموال در چرخه اقتصادي و مسائلي از اين دست اقتضا مي‌نمايد مورد بازنگري قرار گرفته بدون اينکه به مباني اساسي و محتوايي آن لطمه‌اي وارد آيد و تلاشي براي ارتقاء بخشيدن آن در بستر شرايط جديد باشد. يکي از روشهاي علمي پذيرفته شده در دايره علوم ارزشي نظير حقوق، مطالعات تطبيقي مي‌باشد. امري که فقه اسلامي با آن بيگانه نيست؛ فقهاي اسلامي در تلاش علمي خويش معمولاً نظرات گوناگون ساير علما و عقايد ساير مذاهب اسلامي را طرح و مورد نقد قرار مي‌دادند و در پايان با روشي تحليلي و استدلالي به گزينش بهترين‌ها دست مي‌يازيدند. البته اين تلاش تنها محدود به نظريات فقهي اسلامي بوده است و از آنجا که فقها درصدد يافتن حکم شرعي بوده‌اند خود را بي‌نياز از ملاحظه نظريات حقوقي خارج از محدوده فقه و ملاحظه حقوق خارجي مي‌دانستند. اما دلايلي وجود دارد که مطالعه حقوق خارجي و مقايسه آن با نهادهاي فقهي و حقوقي اسلامي را توجيه مي‌نمايد. تفصيل اين دلايل و فوايد مطالعه تطبيقي خارج از حوصله اين نوشته است و در کتابهاي مربوطه آمده است.[2] اينجا فقط به ذکر اين نکته به طور سربسته بسنده مي‌کنيم که بسياري از قواعد موجود در قواعد مذهبي از قواعد شکلي محسوب مي‌شوند که در برخي موارد ضروري تغيير با تأمل و سنجيده آنها لطمه‌اي به اساس و مباني قواعد شرعي وارد نمي‌سازد و به عبارت ديگر حلالي را حرام يا حرامي را حلال نمي‌کند. خصوصاً اگر اين مطلب نيز مورد توجه قرار گيرد که بسياري از تأسيسات حقوق اسلامي امضايي بوده‌اند. حقوق و نهادهاي حقوقي نيز اگر بخواهند نقش ايجاد نظم در اجتماع را به خوبي ايفا نمايند بايد خود را با تحولات زمان و مقتضيات عصر جديد به نحوي اصولي هماهنگ نمايند. اين به معناي پشت پا زدن به اصول گذشته نيست. آشتي دادن اصول اساسي ريشه‌دار فقهي و حقوقي با نيازهاي جديد براي فراهم آوردن قواعد پويا و مؤثر، در صحنه زندگي اجتماعي مدرن، اساس بازنگري قواعد حقوقي و فقهي سنتي گذشته را تشکيل مي‌دهد.

 

 وقف چيست و از چه سابقه و جايگاهي برخوردار بوده و داراي چه شرايط و مقرراتي در فقه اسلامي و حقوق ايران مي‌باشد؟ پاسخ به اين سؤال از نگاه يک مطالعه تطبيقي تصوير تحليلي و بهتري از اين تأسيس حقوقي فراهم مي‌آورد. از اين نقطه نظر بهتر مي‌توان به ارزيابي ماهيت و شرايط وقف پرداخت و نقاط قوت آن را برجسته ساخت و نيز شرايط بهتري براي ارتقاء اين تأسيس حقوقي چه به لحاظ قواعد حقوقي و چه به لحاظ عملي فراهم آورد. در اين مقاله که به مطالعه تطبيقي وقف و تراست در حقوق انگليس اختصاص دارد ابتدا تراست در حقوق انگليس را مورد بررسي قرار مي‌دهيم و سپس در بخش دوم به مقايسه تحليلي اين دو نهاد خواهيم پرداخت. بررسي تمام جنبه‌هاي وقف و تراست و مقايسه بين آنها بسيار گسترده بوده و خود نيازمند تأليف کتابي مستقل در اين زمينه مي‌باشد. از اينرو ما در اين نوشته به پاره‌اي از جنبه‌هايي که به نظر مهم‌تر بوده پرداخته‌ايم تا زمينه‌اي براي مطالعات تفصيلي بيشتر و دامنه دارتر در اين زمينه باشد.

 

1- بخش اول- تراست در نظام حقوقي انگليس

تراست به عنوان يک تأسيس حقوقي ويژه‌ي نظام حقوق کامن‌لا از خصوصيات متعدد و پيچيده‌اي برخوردار است. پرداختن به تمام جنبه‌هاي تراست از حوصله اين مقال خارج است لذا در اين بخش به توضيح مواردي مي‌پردازيم که مبناي بحث تطبيقي ما در بخش دوم خواهد بود.

 

1-1- تاريخچه پيدايش تراست در حقوق کامن‌لا

تراست به عنوان يکي از مهمترين ويژگي‌هاي تمايز بخش سيستم حقوقي کامن‌لا بر اثر يک ضرورت اجتماعي پديدار شد. تراست توسط حقوقدانان قرون وسطي به منظور فائق آمدن بر شدت و سخت‌گيري قواعد حقوق کامن‌لا که باعث مي‌گرديد که يک ملک را نتوان به موجب وصيت به کسي پس از مرگ واگذار نمود و نيز سختي تکاليف مالي فئودالي که بر مستأجرين تحميل مي‌شد به وجود آمد.[3]

تراست در انگليس در طول قرون 12 و 13 ميلادي گسترش يافت. در آن زمان مالكيت زمين در انگليس مبتني بر سيستم فئودالي بود. در زمان جنگهاي صليبي، زماني كه مالك يك زمين قصد ترك انگليس را به منظور شركت در جنگهاي صليبي داشت نيازمند فردي بود تا در غياب او اداره اموالش را بر عهده بگيرد و مطالبات و بدهي‌هاي فئودالي را دريافت و پرداخت نمايد. براي دستيابي به اين منظور او مالكيت زمينش را به يكي از دوستان خود منتقل مي‌نمود با اين قرار كه پس از بازگشت وي از جنگ مالكيت به او بازگشته و منتقل شود. اما در عمل جنگجويان جنگهاي صليبي در وقت بازگشت از جنگ، با انكار مالكان قانوني (افرادي كه مالكيت را در غياب خود به آن‌ها واگذار كرده بودند) روبرو مي‌شدند و آنها از برگرداندن اموال امتناع مي‌كردند.

حقوق انگليس دعاوي جنگجويان جنگهاي صليبي (مالكان اوليه) را به رسميت نمي‌شناخت. دادگاه‌ها نيز عقيده داشتند كه ملك به تراستي (يعني فردي كه مالكيت به او منتقل شده بود تا در غياب مالك اصلي عهده دار امور مربوط به ملك باشد) تعلق داشت و او هيچ گونه تعهدي مبني بر برگرداندن ملك به مالك اوليه و اصلي آن نداشت. جنگجويان رزمندگان جنگهاي صليبي كه مالكان اوليه و اصلي بودند حق هيچ گونه دعوا‌ي قانوني را نداشتند. رزمندگان مغبون و غمگين به ناچار نزد پادشاه عرض حال برده و دادخواهي مي‌كردند كه پادشاه نيز موضوع را به مهردار سلطنتي[4] ارجاع مي‌داد. مهردار سلطنتي اختيار داشت كه براساس عدل و انصاف اقدام نمايد و او اختيار داشت در مورد موضوع پرونده بر طبق وجدان تصميم‌گيري كند. در اين زمان بود كه اصول انصاف[5] شكل گرفت و متولد شد. (داويد، 1375، ص؟؟؟)

 

مهردار سلطنتي اين مطلب را غير عادلانه مي‌دانست كه مالك قانوني بتواند ادعاهاي رزمنده صليبي (يعني مالك حقيقي و اوليه) را مورد انكار قرار دهد. بنابراين او طرفدار اين نظر بود كه مالكيت از سوي مالك قانوني بايد به مالك حقيقي و اوليه (رزمنده جنگ صليبي) اعاده شود. با گذشت زمان اين مشهور شد كه دادگاه مهردار سلطنتي[6] (دادگاه چنسري) به طور مداوم دعواي بازگرداندن مالكيت به مالك اوليه را به رسميت خواهد شناخت و مورد حكم قرار مي‌دهد. بنابراين پس از آن مالك قانوني، مالكيت زمين را به منظور منفعت مالك اصلي در اختيار مي‌گرفت و متعهد مجبور بود تا مالكيت را هر زمان كه مالك اصلي تقاضا نمايد به او برگرداند. شخص مالك اصلي يعني رزمنده جنگ‌هاي صليبي ذينفع ناميده مي‌شد و دوست او يعني مالك قانوني در غياب او تراستي (امين) نام گرفت. ابتدا اصطلاح «انتفاع» مورد ابداع و استفاده قرار گرفت و با گذشت زمان اصطلاح تراست به جاي آن به كار رفت. به تدريج استفاده از تراست مطلوب و رايج گرديد و به عنوان يکي از مهمترين ويژگي‌هاي سيستم حقوقي کامن‌لا قلمداد شد.[7]

 

2-1- تعريف تراست

تراست به عنوان يک نهاد حقوقي تاريخي بر آمده از قواعد انصاف[8] در حقوق انگليس به معناي يک رابطه حقوقي مي‌باشد و در موردي صادق است که فردي (ايجاد کننده تراست) مالکيت مالي، اعم از منقول و غير منقول، را به فرد يا افرادي که تراستي يا امين ناميده مي‌شوند انتقال داده تا آن مال را براي استفاده اشخاص ديگر، که ذينفع يا مستحق ناميده مي‌شوند، يا به منظور استفاده در موارد مجاز قانوني مشخص نگهداري نمايد. در اين صورت مالکيت به تراستي يا امين منتقل شده است، اما منافع حقيقي مال به تراستي واگذار نشده است، بلکه منافع متعلق به ساير اشخاص ذينفع يا براي مصرف در مقاصد عام‌المنفعه و خيريه مي‌باشد. با توجه به تعريف، به اعطا کننده مال موضوع تراست «ايجاد کننده تراست»[9] ((Settelor به شخصي که به موجب تراست مالکيت مال به او واگذار مي‌شود تا مال را به امانت براي استفاده ذينفعان نگهداري نمايد تراستي[10] گفته مي‌شود. به اشخاصي که استفاده از منافع مال به آنها تعلق يافته است ذينفع يا مستحق[11] اطلاق مي‌گردد.[12] بيان ماهيت تراست براي حقوقدان نظام رومي- ژرمني آسان نمي‌باشد، زيرا در حقوق رومانيستي حق مالکيت حقي است مطلق و مجموعه‌اي است از حق استعمال، حق استثمار و حق اعراض و اخراج از مالکيت. در اين تعريف کسي که مالک است از همه مجموعه حقوق برخوردار است در حاليکه تراستي در حقوق انگليس تنها حق اداره‌ي مال و انتقال آن را دارد و از حق استعمال و حق استثمار و حق اعراض از مال برخوردار نيست.[13] اين يک مفهوم ناقص از مالکيت است که ذهن حقوقدان نظام رومي ـ ژرمني با آن بيگانه است. تجزيه مالکيت به نحوي که در تراست وجود دارد از انواع مجاز و شناخته شده‌ي تجزيه مالکيت در نظام رومانيستي نمي‌باشد. اما چنانچه در مباحث بعدي سخن خواهيم گفت اين مشکل در وقف وجود نخواهد داشت وقف يک مجموعه مستقل اموال و داراي شخيت حقوقي مستقل است و متولي وقف تنها وظيفه اداره مال موقوفه را دارد بدون اينکه مالک مال موقوفه باشد. اين ويژگي خاص و نامأنوسِ تراست را بايد در ريشه تاريخي و عوامل پيدايش آن جستجو نمود که در مبحث فوق در تاريخچه تراست به آن اشاره نموديم.


[1] به عنوان مثال ر.ک. -کاتوزیان، ناصر، عقود معین، ج 3، نشر یلدا، چاپ دوم، تهران، 1373، ص119.

[2] برای فواید حقوق تطبیقی رجوع کنید به کتاب Zweigert K. & Kotz H., An Introduction to Comparative Law، pp 1-31.

[3] Law Made Simple, Barker, David and Padfield, Colin, 11th ed., Elsevier, Great Britain, 2002. p. 232.

[4] .Lord Chancellor

[5] Equity . قاعده انصاف در حقوق انگلیس به عنوان یک منبع تکمیلی برای تعدیل قواعد اولیه نظام حقوقی کامن‌لا از ویژگی‌های بارز این سیستم محسوب می‌شود. برای آشنایی با قاعده انصاف رجوع کنید به: Smith, Bailey & Gunn on the Modern English Legal System, pp.3- 6.

[6] .Chancery Court

[7] Trust Law, at: http://en.wikipedia.org/wiki/Trust_(property)

[8] همانطور که در پیدایش تاریخی تراست آمد تراست یکی از قواعد ویژه انصاف است و مثال بارزی است در مورد چگونگی شکل گیری انصاف در حقوق انگلیس. در واقع تراست مهمترین نهاد حقوقی است که بر اثر پیدایش قاعده انصاف در نظام حقوقی انگلیس به وجود آمد و گسترش یافت. برای توضیح بیشتر مراجعه کنید به:

Zweigert K. & Kotz H., An Introduction to Comparative Law, 3rd. ed. Clarendon Press, Oxford, 1998, pp.188, 189.

 

Settelor . این کلمه بعضاً به مصالح ترجمه می‌شود که این ترجمه تحت اللفظی و لغوی است که گویای معنای واقعی آن در حقوق انگلیس نمی‌باشد. بهترین معادلی که می‌توان برای آن قرارداد «ایجاد کننده تراست می‌باشد». از Settlor به Grantor و Creater نیز تعبیر شده است.

  1. Trustee. معادل امین برای این اصطلاح نیز کاملاً گویا و مناسب نمی‌باشد زیرا نقش تراستی در نهاد تراست بیش از یک امین صرف می‌باشد. بنابراین ما ترجیح می‌دهیم از لفظ تراستی استفاده کنیم تا منعکس کننده مفهوم واقعی این اصطلاح در حقوق انگلیس باشد.

[11] . Beneficiary

[12] در تعریف تراست و ویژگیهای آن مراجعه کنید:

Law Made Simple, Barker, David and Padfield, Colin, 11th ed., Elsevier, Great Britain, 2002, pp.223, 224, Garner, A. Bryan, Black's Law Dictionary, West Publishing Co. 1999, pp. 1513, 1514, Martin, Elizabeth A., Oxford Dictionary of Law, forth Ed., Oxford, Oxford University Press,1997, pp. 476, 477.

[13] ر. ک. داوید، رنه، نظامهای بزگ حقوقی معاصر، ترجمه صفایی، دکتر حسین و دیگران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ سوم 1375، صص‌345- 348.



قیمت: 3,900 تومان

پس از پرداخت لینک دانلود محصول در اختیار شما قرار میگیرد و میتوانید آن دانلود کنید، همچنین لینک دانلود به ایمیل شما نیز ارسال می شود.





سایر محصولات :

پاورپوینت درمورد بهداشت محیط مدارس


پاورپوینت درمورد بهداشت آب


پاورپوینت درمورد بسيج های اطلاع رسانی آموزشی


پاورپوینت درمورد بسته بندی بهداشتی مواد غذایی


پاورپوینت درمورد برنامه‌ريزی استراتژيک منابع انسانی و سند توسعه‌ی نيروی انسانی کشور


پاورپوینت درمورد برنامه ریزی آموزشی و درسی


پاورپوینت درمورد برنامه ریزی اقتصادی


پاورپوینت درمرود برنامه استراتژیکسوپرکورس کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در کتابخانه اسکندریه مصر


پاورپوینت درمورد بررسی، مطالعه و توسعه نظام پیمانکاری فرعی و مبادلات مشارکتیSPXبر اساس روش UNIDO


پاورپوینت درمورد بررسی نقش تشكلها و مؤسسات و شرکتهای غير دولتي در نظارت بر اجراي سیاست های ابلاغی در اصل 44 قانون اساسی


پاورپوینت درمورد بررسی فراوانی انحراف سپتوم بینی در بیماران مبتلا به سینوزیت مزمن در مرکز آموزشی درمانی امام رضا (ع) تبریز


پاورپوینت درمورد بررسي دستگاههاي Photometry


پاورپوینت درمورد بررسي توليد به روش ماشينكاري به وسيله تخليه الكتريكي اسپارک


پاورپوینت درمورد بررسی پیش نویس لایحه قانون درآمدهای پایدار شهرداری ها


پاورپوینت درمورد بازیافت انواع زباله های پلاستیکی


پاورپوینت درمورد بازار کار اشتغال و بيکاري


پاورپوینت درمورد آئين نامه تشكيل و نحوه فعاليت دفاتر نظارت و ارزيابي دانشگاهها و موسسات آموزش عالي


پاورپوینت درمورد آنتی بادی ها


پاورپوینت درمورد آنالیز فراصوت


پاورپوینت درمورد آناليز رياضي2


پاورپوینت درمورد آناتومی


پاورپوینت درمورد آمپول ترکیبی پیشگیری از بارداری


پاورپوینت درمورد آلياژهاي هوا فضا


مقاله درمورد آموزش پيش دبستاني


مقاله درمورد نظام آموزشی ژاپن


مقاله درمورد آموزش بزرگسالان


مقاله درمورد آموزش الکترونیکی


مقاله درمورد آموزش اثر بخش معلم از نظر گوردون


مقاله درمورد آموزش ابتدايي


مقاله درمورد آموزش، تنبیه، تشویق


مقاله درمورد افزايش رضايت شغلي معلمان


مقاله درمورد افزايش خلاقيت و نو آوري دانش آموزان در مراكز آموزشي


مقاله درمورد اصول ارزشیابی توانمند ساز ی


مقاله درمورد اصلاحات در نظام آموزشی فرانسه


مقاله درمورد آزمون های تشریحی


مقاله درمورد ارزشیابی در آموزش و پرورش


مقاله درمورد ارزشیابی


علم شیمی و کاربردی کردن آن (word) 24 صفحه


پاورپوینت رزم انفرادی -65 اسلاید


جزوه مبانی کامپیوتر و برنامه نویسی -25صفحهword


تحلیل سیستم های آبیاری تحت فشار (قطره ای)


تحقیق درباره اخلاق حرفه اي (word) 29 صفحه


بعد حقوق بشری فقر در افغانستان-33 صفحهword


دانلود فایل word جدول تناوبی


پاورپوینت قالب هاي شعر فارسي -49 اسلاید


پاورپوینت صدا و کنترل و اندازه گیری آن در صنعت ( عوامل فيزيكی زیان آور محیط شغلی ) 31 اسلاید


جزوه ايمني و سلامت شغلي (بهداشت حرفه اي) 34 صفحه


اصول فقه ( مبانی استنباط حقوق اسلامی )- 24 صفحهword


پاورپوینت مدیریت منابع انسانی-95 اسلاید


تحقیق مقاله نوجوانان ، جوانان و دخانیات (word) 5 صفحه


دانلود 0.Black Glassy Window 1.0 تم مشکی شفاف برای اندروید


طرح توجیهی توليد و مونتاژ كامپيوتر با ظرفيت 250 دستگاه در سال(word) 13 صفحه


عنوان پروژه: داده کاوی، مفاهیم و کاربرد -101 صفحه word


عنوان مقاله: مدیریت دانش در سازمان-7صفحهword


اصول حسابداری 1 - 418 اسلاید


پاورپوینت آموزش طرح کسب و کار -41 اسلاید


بررسی نقش بنگاه‌های کوچک و متوسط در توسعه و امنیت اقتصادی - 26 صفحهword


جزوه آموزشی استقرار سیستم مدیریت کیفیت و مفاهیم آن -17 صفحهword


مطالعه تطبيقي وقف در حقوق ايران و تراست در نظام حقوقي انگليس-16 صفحهword


دانلود پاورپوینت تحریم اقتصادی-19 اسلاید


نمونه سوالات درس اخلاق (word) 13صفحه


تحقیق درباره زردشت (word) 7 صفحه


تحقیق درباره ram ، رم (word) 15 صفحه


تحقیق درباره : بررسی آلات موسیقی در آثار سنایی(word) 22 صفحه


علم حقوق (word) 45 صفحه


رياضيات و كاربرد آن در مديريت -291 اسلاید


تحقیق درباره امنيت شبكه (word) 23 صفحه


قانون مدیریت خدمات کشوری(word) 48 صفحه


تحقیق درباره معرفي آب و هوا - 4 صفحه


دانلود پاورپوینت حامیان تولید ملی -12 اسلاید


آشنایی با ساختار يك مقاله علمي و آرایه¬های آن (word) 7 صفحه


پاورپوینت بررسی حمل و نقل شهری توکیو -117 اسلاید


پاورپوینت ثبت فعالیت الکتریکی قلب واصول تفسیر الکترو کاردیوگرام - 90 اسلاید


دانلود پاورپوینت درباره رودکی -24 اسلاید


اصول اقتصاد ۲ (اقتصاد کلان) -284 اسلاید


دانلود پاورپوینت اقتصاد اسلامی- 18 اسلاید


مهندسی عمران محیط زیست-آزمون دانش پذیری فراگیر کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور - 7 صفحه-75سوال


پاورپوینت بحران آب -33 اسلاید


پاورپوینت “ «مهران مدیری ،سلطان کمدی ایران» ” -24 اسلاید


انتخابات شورای مدرسه - 2 صفحه


طرح توجیهی توليدترانس مهتابي 40وات و 20 وات با ظرفيت 400000 عدد در سال(word) 14 صفحه


طرح توجیهی توليد و بسته بندي آبليمو با ظرفيت توليد هشتصد تن در سال (word) 15 صفحه


پاورپوینت رزم انفرادی -65 اسلاید


پاورپوینت بررسی حمل و نقل شهری توکیو -117 اسلاید



کلمات کلیدی :اين تأسيس حقوقي made simple barker ناميده ميzwnj شوند simple barker david and padfield colin law made simple مال موضوع تراست جنگجويان جنگهاي صليبي مطالعه تطبيقي ميzwnj باشد جنبهzwnj هاي جنگهاي صليبي حقوق انگليس مهردار سلطنتي تراست ميzwnj حقوقي قواعد مطالعه استفاده تطبيقي نمايد مالكيت اسلامي مطالعه تطبيقي وقف در حقوق ايران و تراست در نظام حقوقي انگليس-16 صفحهwordاين تأسيس حقوقي made simple barker ناميده ميzwnj شوند simple barker david and padfield colin law made simple مال موضوع تراست جنگجويان جنگهاي صليبي مطالعه تطبيقي ميzwnj باشد جنبهzwnj هاي جنگهاي صليبي حقوق انگليس مهردار سلطنتي تراست ميzwnj حقوقي قواعد مطالعه استفاده تطبيقي نمايد مالكيت اسلامي
سایر محصولات